De recente geschiedenis van Qatar begint in 1971. Het jaar waarin Groot Brittannië besloot zijn invloed grotendeels in te trekken. Qatar besloot zich, net als Bahrein, niet bij de andere zeven emiraten aan te sluiten en werd een zelfstandig land. Het land werd en wordt nog steeds geleid door één familie, Al Thani.

Het is niet olie maar gas wat het land rijk heeft gemaakt. In de jaren zeventig werd het grootste gasveld ter wereld ontdekt, dat Qatar deelt met Iran. Het veranderde het land in een ultramoderne staat met onder meer gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs en geen inkomstenbelasting.

In nauwelijks vijftig jaar veranderde een verzameling woestijndorpen in een van de rijkste landen ter wereld. Maar zoals we ook al zagen in de Verenigde Arabische Emiraten is slechts tien tot vijftien procent van de ongeveer drie miljoen inwoners Qatarees staatsburger. De rest is expat of arbeidsmigrant. Het is een klein land met een oppervlakte van ongeveer vier Nederlandse provincies.

In 2022 werden de wereldkampioenschappen voetbal gehouden in Qatar. Een enorm prestigeproject waarbij de arbeidsomstandigheden van bouwvakkers in de media vaak ter discussie stonden.

Vast op het strand

Onze eerste kennismaking na de enige grensovergang met Saudi Arabië begint op de zuidwestelijke stranden. Het wordt al schemerig en dus is het goed om snel een plekje te zoeken. Ruimte is er genoeg, al zijn er hier en daar semi permanente tentenkampen opgericht. Hele families brengen hier hun vrije tijd door. Ze vermaken zich onder meer met vissen of met een quad of buggy over het strand scheuren.

De volgende ochtend gaan we op pad zonder doel. Gewoon lekker rijden over de brede stranden, soms kilometers van de waterlijn, dan weer dichterbij. De omgeving is groots en leeg. We kunnen ver kijken. Hier en daar zien we kuddes kamelen.

We volgen bestaande sporen, maar dan… opeens… uit het niets… zakt plotseling één kant van de auto weg. Met het chassis op de grond komen we geen centimeter meer vooruit of achteruit. We zijn vastgelopen in een sabkha, een verraderlijke zoutvlakte met onder de harde korst een papperige sliblaag zonder draagkracht. Er is geen boom om de lier aan vast te maken en graven is zinloos in deze onverwachte drab.

We kijken om ons heen of er een teken van leven is. Maar helaas, niets. Helemaal niets.
In de verte zien we iets wat op bebouwing lijkt. Twee à drie kilometer, schatten we.
We laten de camper achter en gaan te voet op zoek naar hulp.

Afstanden zijn hier verraderlijk. Wat dichtbij leek blijkt ruim zes kilometer lopen. Dik een uur later bereiken we wat werkmannen. Eén van hen wil wel helpen, maar zijn tweewiel aangedreven vrachtautootje is totaal ongeschikt om ons los te trekken.

Dan volgt een periode van bellen, regelen, weer afzeggen, politie inschakelen en opnieuw beginnen. Chaotische tijden en we komen niet verder. Onze beperkte kennis van het Arabisch helpt bepaald niet mee.

Afweergeschut in actie

En ondertussen stromen de noodmeldingen binnen op onze telefoons.
Blijf binnen. Zoek beschutting. Binnen? Waar dan? We horen dat er raketten zijn afgevuurd op Doha, zo’n zeventig kilometer verderop. Op dit verlaten strand voelen we ons niet bedreigd door oorlogshandelingen.

De politie brengt ons in ieder geval terug naar de camper, die nog altijd schuin en verlaten in het zand staat, en beloven dat ze hulp zullen sturen. Zelf wagen ze hun politieauto er niet aan. En dus weer wachten.

Intussen maken we plannen voor de nacht. Buiten slapen dan maar, want de camper staat zo scheef dat binnen geen optie is.
Het wordt donker. Nog steeds niemand.

We hebben telefonisch contact met allerlei nummers. Met wie precies? Geen idee. We kunnen alleen maar vertrouwen op de politie die ons hulp heeft beloofd.

Dan krijgen we een telefoontje dat er een speciaal rescueteam onderweg is.
Dat klinkt bijna overdreven. Eén sterke 4x4 die ons even achteruit trekt zou voldoende moeten zijn. Rond half tien verschijnen er vier auto’s in het donker. Hiluxen en Land Cruisers, zwaar uitgevoerd. Deze mannen hebben er meer dan twee uur voor gereden om ons te helpen. Maar ze zouden geen echte gastheren zijn als we niet eerst beginnen met Arabische koffie en dadels.

Dan begint het werk. Met twee lieren tegelijk trekken ze onze auto terwijl Cor voorzichtig mee probeert te rijden. De wagen wil maar niet uit de diepe sleuf omhoog komen. Na zo’n dertig meter zwoegen bereiken we eindelijk steviger grond en is de operatie geslaagd.

Ondertussen blijven de telefoons ratelen met waarschuwingen om binnen te blijven. Een nieuwe Iraanse aanvalsgolf lijkt aanstaande.

De mannen van het rescueteam blijken volledig vrijwillig te werken.
Puur uit passie rijden ze het hele land door om gestrande mensen te helpen. Geen betaling. Gewoon kameraadschap. Voor ons pure helden!

Even verderop vinden we een nieuw plekje aan het water. In de verte zien we lichtflitsen van afweergeschut, maar slapen later als roosjes.

Onbewoond schiereiland met knallen

Opgewekt worden we wakker en besluiten het asfalt en een tankstation op te zoeken om de inmiddels opgedroogde en keihard geworden drab uit de wielkasten te halen. De auto is volledig uit balans zodra we boven de zestig kilometer per uur rijden.

Bij een tankstation willen we de auto wassen, maar de carwash blijkt gesloten. De reden is de oorlog, zeggen ze. Wat een carwash met de oorlog te maken heeft, terwijl het tankstation wel open is, wordt ons niet duidelijk. Dan maar met de hand de dikste modder verwijderen. Schoon is anders, maar het trilt in ieder geval niet meer.

Rijdend langs het strand en door een zand en steenachtige woestijn genieten we opnieuw volop. De oneindigheid is indrukwekkend en we komen nauwelijks iemand tegen. De weg is soms wat hobbelig, dan weer zanderig.

Op de kaart zien we een kleine uitstulping in zee. Ter plaatse blijkt dat we via een smal pad naar een soort eilandje kunnen rijden. Rondom water en een stukje strand. Een afgelegen paradijsje. Hier houden we het wel een nachtje uit.

Als we onze stoeltjes buiten zetten belanden we ineens in een oorlogsfilm, maar dan echt. Overal om ons heen zien we tekenen van verdediging door de Qatarese luchtmacht. Regelmatig schieten boven ons met luide knallen afweerraketten de lucht in. Hoog boven ons controleren straaljagers het luchtruim. Volgens het nieuws zijn de Iraanse aanvallen uitsluitend gericht op militaire bases rond Doha.

En dus vinden wij dat dit misschien wel de veiligste en zeker de mooiste plek van Qatar is.

Aankomst in Doha

We gaan verder noordwaarts en kijken even bij een kunstwerk met de naam “Shadows Travelling on the Sea”, ontworpen door Deense en IJslandse kunstenaars. Een mooi spel van schaduwen in de woestijn.

Via het asfalt gaan we richting Doha. Net voor Doha vinden we een carwash die de auto een grondige beurt geeft, voornamelijk een underbody wash met een beschermende laag tegen zout. Heerlijk weer zo’n schoon huisje.

Bij het binnenrijden van Doha vallen ons direct drie van de acht voetbalstadions op die speciaal voor het WK van 2022 werden gebouwd. Het feit dat deze immense bouwwerken er nu bijna levensloos bijstaan gaat ons voorstellingsvermogen te boven.

Voor zover wij het kunnen inschatten is de situatie in Doha rustig en gelaten. Op straat is het wellicht wat rustiger, mede door de ramadan, maar verre van uitgestorven. Veel mensen doen gewoon hun ding. In tegenstelling tot de musea zijn winkels gewoon open.
Boven ons cirkelen regelmatig helikopters om de situatie in de lucht te controleren.

Op de fiets door Doha

We verkennen Doha per gehuurde fiets. Het is behoorlijk winderig bij zo’n 23 graden. Heerlijk fietsweer, mits je de wind mee hebt.

We hebben globaal een route uitgestippeld en willen er een soort fotoroute van maken. De gebouwen en andere bouwwerken zijn hier zo indrukwekkend dat we regelmatig even stoppen. We beginnen bij de Corniche en maken wat foto’s van het bijzondere Nationale Museum, dat helaas is gesloten.

Daarna fietsen we naar het Mina District waar we een robottaxi zien rijden. Een auto zonder bestuurder dus. Het blijft een vreemd gezicht.

Even verderop ligt een cruiseschip van TUI afgemeerd. Een bewaker vertelt dat passagiers het schip niet mogen verlaten. Het idee om vast te zitten op een cruiseschip, hoe luxe ook, lijkt ons vreselijk.

We fietsen verder langs de boulevard met uitzicht op de hoge gebouwen van West Bay. De wolkenkrabbers en hun architectuur vinden we geweldig. Dat geld hier nauwelijks een rol speelt lijkt duidelijk.

Wat ze nog niet helemaal onder de knie hebben is de aanleg van fietspaden. Er is een poging gedaan, maar voor Nederlandse begrippen ver onder de maat. Fietspaden eindigen plots in het gras, bij een snelweg of tegen een hoge stoeprand. We kijken elkaar geregeld even verbaasd aan.

Daarna fietsen we naar Katara, het culturele centrum. Een stadsdeel waar we opnieuw genieten van bijzondere gebouwen, tuinen en mooie uitzichten. Katara verwijst naar een oude benaming van Qatar die op historische kaarten voorkomt.

Vervolgens fietsen we naar The Pearl, het kunstmatig aangelegde prestigeproject van Doha waar rijkdom volop aanwezig is. Het is er fotogeniek. In het midden ligt Port Arabia met een haven vol luxe jachten.

Nachtelijke controle

Klop, klop… midden in de nacht. We schrikken wakker. Politie aan de deur.

“We zagen een vreemd kenteken,” zeggen de dienders. Na enige uitleg wensen ze ons een "good night".

Een half uurtje later volgt een exacte herhaling, maar nu met andere agenten.
En als we rond drie uur net weer in diepe slaap zijn… ja hoor, nogmaals.

Wanneer we vertellen dat dit al de derde keer is leggen ze uit dat ze van verschillende afdelingen zijn en niet met elkaar in contact staan. Maar eh…"good night".

Je gelooft het niet. Om vier uur, voor de vierde keer… klop, klop.
Deze keer met het verzoek om honderd meter verderop te gaan staan. Dat zou veiliger zijn. De logica ontgaat ons volledig, maar we verkassen toch maar. Zo zie je wat oorlog allemaal teweegbrengt. Wij voelen ons in ieder geval maximaal beschermd. Dank je, Qatar!

Villaggio Mall

Voordat we de stad verlaten besluiten we nog even bij een overdekt winkelcentrum te kijken. Als je denkt dat je alles gezien hebt… komt dit. Villaggio Mall. Een enorm winkelcentrum geïnspireerd op Italië. In iedere hoek spat de Romeinse sfeer eraf. De meest luxe merken hebben hier een winkel, te midden van een enorme indoor kermis en zelfs een ijsbaan. En als klap op de vuurpijl kun je het winkelcentrum doorkruisen in een Venetiaanse gondel.

De Desert Highway naar de Inland Sea

Na te zijn bijgekomen van deze ervaring rijden we de stad aan de zuidkant uit richting de woestijn. We verlaten het asfalt, laten de bandenspanning zakken en volgen de Desert Highway. Het pad is soms breed, soms smal en regelmatig moeten we halfhoge witte zandduinen passeren.

Op het zuidelijkste punt eindigen de hoge witte zandduinen direct in zee. Verder kunnen we niet. We besluiten hier ons kamp op te slaan.

Het waait hard. Bij bewolking en zo’n twintig graden stuift het zand alle kanten op.
Wij trekken ons daarom maar even terug naar binnen.