Reisperiode september/oktober 2026
We zetten onze reis voort langs de voet van de Hoge Kaukasus, met Ushguli en later Mestia als hoofddoel.
De route is uitzonderlijk mooi. We nemen een afslag in de richting van een paar hoge rotsen. Aanvankelijk rijden we over een mooi pad, maar dat verandert al snel in een hopeloos rotspad met heel diepe geulen. Even zweten!
Maar het komt goed en uiteindelijk vinden we een fantastisch overnachtingsplekje aan een rivier.
Lentekhi–Ushguli
We rijden verder via de route Lentekhi–Ushguli. Net voor Ushguli moeten we de Zagari-pas over, op ruim 2600 meter hoogte.
De route naar Ushguli is gewoon adembenemend. Vroeger was de weg, laat maar zeggen, avontuurlijk. Tegenwoordig rijden we grotendeels over asfalt en beton. Onze aandacht kan dus volledig naar de prachtige omgeving en dat is hier bepaald geen straf.
We rijden door een dal langs een bulderende rivier. Verveelt nooit! Soms is het dal wat smaller, dan weer hebben we een weids uitzicht. Authentieke dorpjes volgen elkaar op. Een boer is bezig om wat gras op z’n zolder te werken. Het gras is kletsnat; wij zouden bang zijn voor hooibroei. Varkens lopen hier gewoon los over straat. Prachtig!
De regio is erg gevoelig voor aardbevingen, modderstromen en puinlawines. Onderweg zien we daar meerdere voorbeelden van.
Dan beginnen we stevig te stijgen, richting de Zagari-pas. Het uitzicht op de Ailama-gletsjer wordt steeds mooier. We genieten en maken veel foto’s. Op deze hoogte is ook goed te zien dat de herfst al wat verder gevorderd is dan beneden in het dal. De bomen beginnen hier al duidelijk te verkleuren.
Ushguli
We dalen weer een beetje en arriveren in Ushguli. Misschien wel het bekendste dorp van Georgië, in ieder geval onder toeristen. We lunchen in een leuk restaurantje en eten khachapuri, een typisch Georgisch gerecht van versgebakken brood gevuld met gesmolten kaas. Simpel, maar erg lekker!
Ushguli is een fotogenieke verzameling bergdorpjes op ruim 2000 meter hoogte en wordt vaak genoemd als een van de hoogstgelegen permanent bewoonde nederzettingen van Europa. Als je Georgië tenminste bij Europa rekent. Samen met de UNESCO-werelderfgoedstatus van een deel van Ushguli zorgt dat voor behoorlijk wat toeristen.
Het dorp, en eigenlijk de hele omgeving, staat bekend om zijn verdedigingstorens die je overal in het landschap ziet. Veel van deze karakteristieke stenen torens stammen uit de 9e tot 12e eeuw. Ze boden families bescherming wanneer er gevaar dreigde, bijvoorbeeld bij aanvallen of onderlinge vetes. Inmiddels zijn ze hét gezicht van Svaneti.
Het dorp staat bol van de authentieke gebouwen, soms vermengd met de felle kleuren van moderne reclame-uitingen.
Naar de film
Net achter de kerk vinden we een grasveldje waar we ons tijdelijke kamp opslaan. Vanuit de camper kijken we uit richting de Shkhara en zijn gletsjer. Geen verkeerde plek voor vannacht!
’s Avonds gaan we naar de film. Er is hier een heuse cinema! In een primitieve, maar daarom o zo leuke setting, draait een film die zich afspeelt in de regio Svaneti. De film gaat over de traditie van gedwongen huwelijken en laat prachtige beelden zien van de omgeving, maar ook van de barre omstandigheden waarin men hier ’s winters leeft. (*Dede*, 2017)
Shkhara-gletsjer
En ja hoor, wij maar hopen dat de weersvoorspellingen ernaast zouden zitten… niet dus! Gestage regen, de hele nacht en ook in de ochtend.
We blijven nog even lekker bij de kachel totdat het wat opklaart.
Daarna rijden we zo ver als mogelijk richting de Shkhara-gletsjer. Vanaf daar is het nog een uurtje lopen naar de onderkant van de ijsmassa. Onderweg begint het alweer te miezeren, maar we zetten door en volgen de bulderende gletsjerrivier naast ons.
En niet voor niets! Wauw, wat is het magisch om zo’n enorme, smeltende ijsmassa te zien. We vergeten de regen even en genieten hier van de machtige krachten van Moeder Aarde.
We zien hoe de rivier onder de ijs- en rotsmassa vandaan komt. Heel spectaculair!
Op naar Mestia
Dan verder via de route Ushguli-Mestia. Zelfs met dit druilerige weer een spectaculaire rit. Ook hier weer veel vallend puin en een paar doorwadingen, maar allemaal goed te doen. De uitzichten in de canyon zijn fantastisch.
Mestia blijkt een behoorlijk plaatsje te zijn. Een heuse hoofdstraat met diverse winkels en veel hotels, cafés en restaurants.
Net buiten het centrum bezoeken we een klein museum over de beroemde Georgische bergbeklimmer Mikheil Khergiani. Hij kwam uit Mestia en was in de Sovjettijd een van de bekendste bergbeklimmers van zijn generatie. In 1969 kwam hij tijdens een beklimming in Italië om het leven.
Naast zijn indrukwekkende prestaties, foto’s, medailles en klimuitrusting is ook het traditionele Svan-huis zelf interessant. Hier leefden vroeger mens en vee onder één dak. Lekker warm!
Vanuit het huis krijgen we ook toegang tot de traditionele Svan-toren, die we via heel smalle trappetjes helemaal tot boven kunnen beklimmen.
Een mooie slechtweeractiviteit! We vinden een plekje buiten Mestia op een grasveldje.
Mestia
Op de een of andere manier hebben we wat met oude, vervallen gebouwen en ruïnes.
Vlak bij ons overnachtingsplekje staat een verlaten hotel waar de bomen inmiddels op het dak groeien. Prachtige plek om even rond te struinen. Aan allerlei elementen is nog te zien dat het ooit een luxe onderkomen moet zijn geweest. Al was het alleen maar vanwege het fantastische uitzicht op Mestia, diep beneden in het dal.
We verlaten de plek en kijken nog even rond in het centrum van Mestia. Ondanks het einde van het seizoen is het nog steeds een bruisend stadje. Het doet ons enigszins denken aan een gemiddeld Oostenrijks wintersportoord. Alleen is het hier vooral wandelen wat de klok slaat. We drinken koffie met wat lekkers in een leuk tentje.
Dan vervolgen we onze weg westwaarts. Uiteindelijk willen we richting de Zwarte Zee, maar onderweg zijn er nog een paar leuke stops.
Khudoni-waterkrachtcentrale
Het begint te regenen. Hard! Enorme plassen op de weg, stukken zijn modderig en onverhard en de rivier in het Enguri-dal gaat als een wilde tekeer. Onze ruitenwissers kunnen het maar net bijhouden. Maar ondanks het hondenweer genieten we volop.
Bij een brug over de kolkende rivier zien we aan de andere kant de restanten van de nooit afgebouwde Khudoni-waterkrachtcentrale. Voor de centrale is een enorm stelsel van tunnels en ruimtes in de berg uitgehouwen. De bouw werd in 1989 stilgelegd en sindsdien ligt het er verlaten bij.
Tja… daar moeten wij natuurlijk even kijken. Zaklamp mee en naar binnen!
Eerst lopen we zo’n 150 meter de tunnel in. Achter ons wordt het licht van de ingang steeds kleiner, totdat het helemaal verdwenen is. Vanaf hier is het pikkedonker.
Er zijn verschillende smallere zijgangen. Het is doodstil. Alleen af en toe het geluid van water dat ergens van het plafond drupt.
Dan staan we opeens voor een enorm gat. Zeker 15 bij 15 meter en wel 20 meter diep. We schijnen met onze lamp naar beneden en helemaal onderin zien we azuurblauw water. Langs de wand lopen trappen naar beneden, maar die zijn inmiddels totaal verroest. Daar blijven we dus maar vanaf. Heel apart.
We dwalen nog wat verder door andere gangen. Het is hier één groot doolhof. Vleermuizen fladderen om ons heen!
Uiteindelijk zien we in de verte weer wat daglicht verschijnen en vinden we de weg naar buiten.
En zo hebben we toch nog een slechtweeractiviteit. 😉
Enguri (rivier, dam en stuwmeer)
We vervolgen de weg door de kloof en zien even later dat het woeste water van de rivier ineens tot stilstand komt in een enorm stuwmeer, het Enguri-stuwmeer met de bijbehorende dam. Het water is hier azuurblauw. Hopelijk is dat op de foto’s nog een beetje te zien in dit hondenweer.
De dam blijkt erg spectaculair. Maar liefst 271,5 meter hoog! Alle getallen zijn hier enorm. De centrale heeft een vermogen van maar liefst 1300 MW en levert een aanzienlijk deel van de Georgische elektriciteit.
Ook bijzonder is dat er in de dam zelf helemaal geen turbines zitten en hier dus geen elektriciteit wordt opgewekt. Het water wordt via een enorme druktunnel van zo’n 15 kilometer lang naar de ondergrondse centrale verderop geleid. Daar staan vijf turbines die samen 1300 MW kunnen leveren. Daarna wordt het water stroomafwaarts nogmaals gebruikt voor energieopwekking.
Bijzonder is ook dat de dam in Georgië ligt, terwijl de eigenlijke elektriciteitscentrale zich in het afgescheiden Abchazië bevindt.
Keti Melkadze
Als onderdeel van de ‘Walking Tour’ over de Enguri-dam krijgen we ook toegang tot een interessante tentoonstelling van kunstenares Keti Melkadze. Zij heeft met behulp van ijzergaas vele prachtige kunstwerken gemaakt. Opmerkelijk is dat ze pas rond haar vijftigste met het maken van deze kunstwerken begon.
Een directe relatie met de dam is er nauwelijks, maar de collectie is desalniettemin indrukwekkend.
Poti, Zwarte Zee
Het volgende doel is de Zwarte Zee. Die bereiken we bij de havenstad Poti. Hier ligt ook Kolkheti National Park, een enorm moeras- en waterrijk gebied dat je voor een groot deel het beste per boot kunt verkennen. Maar omdat het inmiddels alweer regent en de boot niet overdekt is, besluiten we door te rijden naar Batumi.
Onderweg kijken we nog even op het strand, maar daar is weinig wat onze aandacht trekt.
Garage, remmen controleren in Batumi
Tja, soms heb je van die dagen…
De jongen van de werkplaats had ons een dag eerder niet goed voorgelicht, of wij hebben het niet goed begrepen, maar de garage gaat om half elf open in plaats van negen uur. Taalbarrière!
Als we dan eindelijk kunnen binnenrijden, moet eerst de entreedeur een beetje worden verbouwd. We zijn nogal hoog… Dan blijkt de brug niet sterk genoeg voor onze zware camper. We worden doorverwezen naar een andere garage. Dit blijkt een ultramoderne megagarage te zijn, waar we in een wachtrij komen om later een van de 35 (!) werkplaatsplekken te kunnen innemen.
Als we na anderhalf uur aan de beurt zijn, is de klus redelijk snel geklaard. De remblokken zijn nog ruim voldoende en de handrem werkt weer, na weken van parkeren zonder handrem. Eindelijk!
Inmiddels klettert de regen met bakken op het garagedak. We kunnen elkaar nauwelijks verstaan. Wat een geluk dat we met dit weer zo’n garageklus doen. Buiten zijn is geen optie. Via overstroomde straten rijden we naar de boulevard. We maken een foto, maar met al die regen is er niks aan. We besluiten in een Turks restaurantje te eten met uitzicht op de grijze haven.
Batumi’s verkeer is druk, erg druk. We schuifelen de stad uit in oostelijke richting.
Goderdzi-pas
Regen… we draaien ons nog maar een keer om.
In de loop van de ochtend vertrekken we verder in oostelijke richting. Door een dal langs een rivier hobbelen we langzaam verder omhoog. Totdat we sneller stijgen. We gaan de Goderdzi-pas over, op ruim 2.000 meter hoogte. Midden in de wolken daalt de temperatuur tot onder de 5 graden en de wind haalt stevig aan. Het water kolkt aan alle kanten uit de bergen. Wat doen we hier…? De weg is slecht, overal opgebroken, werkzaamheden en plassen waarvan de diepte nauwelijks in te schatten is.
En dan wordt het langzamerhand droog, iets lichter en als je goed kijkt in de verte… een beetje blauw aan de lucht.
Abastumani
Eindelijk, we laten een periode van regen achter ons. In een week tijd viel er bijna net zoveel regen als in twee gemiddelde Nederlandse herfstmaanden.
We gaan de zon weer tegemoet…
De dag beginnen we met een wandeling in het bosgebied nabij Abastumani. Even weer lekker de beentjes strekken. De start van de wandeling vinden is nog wel een dingetje… Precies op deze plaats is een nieuw prieel gebouwd, waardoor de ingang nauwelijks te vinden is.
We lopen voornamelijk door bosrijk gebied en komen later uit in het dorp. Hier wordt onze aandacht getrokken door een rokend huis. De rook komt er werkelijk aan alle kanten uit.
Maar niets aan de hand, het blijkt gewoon de bakker te zijn die z’n oven opstookt. Het traditionele Georgische brood wordt hier gebakken in een diepe kleioven, een zogenaamde tone. En vers uit zo’n oven is het vreselijk lekker…
Abastumani groeide in de 19e eeuw uit tot een bekend kuur- en gezondheidsoord, vooral vanwege de berglucht en warme bronnen. Zelfs een Russische grootvorst kwam hier destijds naartoe om vanwege zijn longproblemen van de gezonde berglucht te profiteren. Uit die tijd staan er nog opvallende houten villa’s met sierlijke veranda’s en balkons.
Zekari-pas
Dan vervolgen we onze weg naar de Zekari-pas op 2182 meter hoogte. De werkelijk perfect geasfalteerde weg houdt plotseling op en verandert in een gravelweg met gaten en hier en daar wat modder.
Via vele haarspeldbochten stijgen we het bos uit. Uiteindelijk houden we toch het meest van die vergezichten wat hogerop. Genieten! Dan ligt er opeens een enorm rotsblok voor ons. Het ontbreken van sporen van ander verkeer vertelt ons dat het waarschijnlijk nog maar kort geleden naar beneden is gekomen.
We kunnen er waarschijnlijk net langs, maar de hoge rand aan de zijkant, met daarachter de afgrond, is te hoog. Dan komen we veel te scheef te staan. Graven dus. Maar dat valt niet mee in die rotsachtige grond. Uiteindelijk lukt het en kunnen we erlangs.
We dalen langzaam weer af naar Sairme, dat ook een luxe kuuroord blijkt te zijn. Dan is het nog een dik uur rijden naar de omgeving van Kutaisi, waar we overlandvrienden Wil en Wilma weer ontmoeten. ’s Avonds gaan we gezellig uit eten.
Tskaltubo en de oude Sovjet-sanatoria
We nemen alweer afscheid van Wil en Wilma en gaan zelf een kijkje nemen in de oude Sovjet-sanatoria die hier staan.
Even een korte achtergrond… Tskaltubo staat al eeuwen bekend om zijn geneeskrachtige warmwaterbronnen, maar werd in 1920 officieel aangewezen als kuuroord. Vooral in de Sovjettijd werd het plaatsje vervolgens groots aangepakt. Er werden enorme sanatoria en badhuizen gebouwd. Uit de hele Sovjet-Unie kwamen mensen hiernaartoe om te genezen, te relaxen of gewoon bij te komen van het werk. Zo’n verblijf werd vaak geheel of gedeeltelijk door de staat of vakbonden betaald. De vele verblijfsgebouwen en badhuizen konden samen duizenden mensen ontvangen.
Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 stortte dit systeem grotendeels in en kwamen veel gebouwen leeg te staan. Een aantal daarvan kreeg al snel een heel andere bestemming. Tijdens en na de oorlog in Abchazië in 1992 en 1993 werden duizenden mensen die daar waren verdreven ondergebracht in de leegstaande sanatoria. Veel van deze families zijn inmiddels elders gehuisvest, al wonen er in sommige gebouwen nog steeds mensen.
Wat overblijft, is een verzameling deels verlaten gebouwen, vaak vervallen en overwoekerd. Een aantal ervan kun je bezoeken en blijkt enorm fotogeniek te zijn. Gewapend met iPhone, camera en zaklamp maken we er een leuke, maar soms ook spannende middag van. Je loopt uiteindelijk toch in bouwvallen.
Sommige gebouwen staan kennelijk in de Lonely Planet of iets dergelijks. Daar lopen meerdere toeristen rond en wordt 5 lari entree gevraagd. Andere gebouwen zijn veel onbekender en daar treffen we helemaal niemand.
Prometheus Cave
Na een relaxte ochtend gaan we naar de Prometheus Cave, een paar kilometer verderop.
Wow, opeens staan we midden in een enorme toeristische attractie. Een beetje verrast door de enorme belangstelling kopen we twee tickets. We sluiten aan bij een groep van bijna 100 mensen, terwijl een gids ons voorgaat de grot in. Hij vertelt wat in drie talen, waaronder iets wat op Engels lijkt, maar onverstaanbaar is. De mensen in de groep lopen als lemmingen achter de voorganger aan, terwijl wij helemaal achteraan ons min of meer van de groep afscheiden. Het blijkt de enige manier om in alle rust te kijken en foto’s zonder toeristen erop te maken.
Tot zover de kritische benadering. Wow, wat een mooie grot! Doet ons denken aan de grotten bij het Zuid-Afrikaanse Oudtshoorn. Daar waren we ook helemaal weg van. Er zijn meerdere ‘zalen’ en de stalagmieten, de staanders, en stalactieten, de hangers, zijn prachtig verlicht. Indrukwekkend!
De grot telt in totaal 22 zalen, waarvan er zes voor bezoekers zijn opengesteld. De wandelroute door de grot is zo’n 1,4 kilometer lang, trap op, trap af. Vanaf het eindpunt worden we met een busje teruggebracht naar de ingang.
Korte conclusie na bijna 6 weken Georgië
Het is met name de enorme afwisseling in landschappen die bij Georgië blijft hangen. Droge steppes, hoge bergen, groene valleien, gletsjers en uitgestrekte hoogvlaktes wisselen elkaar voortdurend af. Ook qua bezienswaardigheden is er ontzettend veel te zien, van eeuwenoude kerken en bergdorpen tot moderne steden en vervallen Sovjetgebouwen.
Georgiërs kwamen op ons wat introvert en gereserveerd over. Ook viel ons op dat veel mensen zwart gekleed gaan, waarbij cultuur en religie zeker een rol te spelen. Maar zodra er contact ontstaat, blijkt daarachter vaak een enorme gastvrijheid te zitten.
Voor onze manier van reizen is Georgië ideaal. Met een 4x4 kun je eindeloos over onverharde wegen, bergpassen en door afgelegen valleien rijden. En ook voor wandelaars is het een prachtig land, met mogelijkheden van korte tochten tot meerdaagse wandelingen hoog in de Kaukasus. Wildkamperen is de norm.
Het is niet voor niets dat veel toeristen het land weten te vinden, maar gelukkig vonden wij ook nog veel authentieke plekken.
Onze avonturen gaan verder in Azerbeidzjan!